Ghi Sổ Hàng
Nhập cùng một mặt hàng nhiều đợt với giá khác nhau thì lúc bán nên tính giá vốn theo giá nào? Bài này giải thích bằng ví dụ đơn giản, so sánh với các cách khác và chỉ cách làm cho shop nhỏ.
Giá vốn hàng bán là số tiền bạn đã bỏ ra để có món hàng vừa bán. Lãi gộp của một đơn hàng chính là tiền bán trừ đi giá vốn. Tính sai giá vốn thì lãi lỗ hiển thị sai, dù doanh thu vẫn đúng.
Ví dụ bạn nhập 5 chiếc áo giá 40.000đ. Vài ngày sau nhập thêm 5 chiếc giá 60.000đ. Kho có 10 chiếc lẫn lộn, khi bán 1 chiếc bạn không phân biệt được chiếc đó thuộc đợt nào. Vậy giá vốn của chiếc vừa bán là 40.000đ hay 60.000đ?
Cách gọn nhất là lấy tổng giá trị hàng đang có chia cho tổng số lượng đang có, và tính lại mỗi khi nhập thêm hàng.
Giá vốn bình quân = Tổng giá trị hàng trong kho ÷ Tổng số lượng hàng trong kho
| Bước | Số lượng trong kho | Giá trị trong kho | Giá vốn bình quân |
|---|---|---|---|
| Nhập đợt 1: 5 chiếc × 40.000đ | 5 | 200.000đ | 40.000đ |
| Nhập đợt 2: 5 chiếc × 60.000đ | 10 | 500.000đ | 50.000đ |
| Bán 1 chiếc (giá vốn = 50.000đ) | 9 | 450.000đ | 50.000đ |
| Nhập thêm 10 chiếc × 80.000đ | 19 | 1.250.000đ | 65.789đ |
Khi bán, lấy đúng giá vốn bình quân hiện tại làm giá vốn của món bán ra rồi trừ khỏi giá trị kho. Giá bình quân không đổi khi bán, chỉ thay đổi khi nhập thêm hàng.
Cũng với ví dụ 5 chiếc giá 40.000đ và 5 chiếc giá 60.000đ, bán 1 chiếc:
| Cách tính | Giá vốn của chiếc bán ra | Giá trị hàng còn lại | Cộng lại |
|---|---|---|---|
| Bình quân gia quyền | 50.000đ | 9 × 50.000đ = 450.000đ | 500.000đ |
| Nhập trước, xuất trước | 40.000đ | 4 × 40.000đ + 5 × 60.000đ = 460.000đ | 500.000đ |
| Lấy giá nhập gần nhất | 60.000đ | 9 × 60.000đ = 540.000đ | 600.000đ |
Hai cách đầu luôn cho tổng đúng bằng số tiền đã nhập (500.000đ). Cách lấy giá nhập gần nhất dễ làm nhưng cộng lại thành 600.000đ, tức là tính thừa 100.000đ và lãi hiển thị bị thấp hơn thực tế.
Nhập trước xuất trước chỉ chính xác khi bạn biết chiếc nào thuộc đợt nào, ví dụ hàng có hạn sử dụng và mã lô riêng. Với hàng chung một mã vạch, không phân biệt được đợt nhập, bình quân gia quyền là cách gọn và hợp lý.
Các phương pháp tính giá xuất kho trên đều có trong Chuẩn mực kế toán số 02 về hàng tồn kho (Quyết định 149/2001/QĐ-BTC), gồm giá đích danh, bình quân gia quyền và nhập trước xuất trước.
Cách này chạy tốt khi ít mặt hàng, nhưng với vài chục mặt hàng và bán mỗi ngày thì rất dễ sót và tốn thời gian.
Với hàng không theo lô, Ghi Sổ Hàng tự tính giá vốn bình quân gia quyền sau mỗi lần nhập hàng. Khi bán, giá vốn của đơn lấy đúng giá bình quân lúc đó. Tab Tồn kho hiện cột Giá vốn BQ và Giá trị vốn tồn, tab Kết quả kinh doanh cho lợi nhuận đã trừ đúng giá vốn. Hàng có theo dõi lô và hạn sử dụng thì tính theo giá của từng lô.
Bình quân gia quyền khác bình quân thường thế nào?
Bình quân thường lấy trung bình hai giá nhập, ví dụ (40.000đ + 60.000đ) ÷ 2 = 50.000đ, chỉ đúng khi hai đợt nhập số lượng bằng nhau. Bình quân gia quyền tính theo số lượng: nhập 8 chiếc giá 40.000đ và 2 chiếc giá 60.000đ thì giá vốn bình quân là (320.000đ + 120.000đ) ÷ 10 = 44.000đ.
Khi bán, giá vốn bình quân có thay đổi không?
Không. Giá vốn bình quân chỉ thay đổi khi nhập thêm hàng. Khi bán, số lượng và giá trị trong kho cùng giảm theo đúng giá bình quân nên giá bình quân giữ nguyên.
Phần mềm quản lý bán hàng cho shop nhỏ: bán hàng, tồn kho, công nợ, lãi lỗ. Chạy ngay trên trình duyệt, không cần cài đặt.